
از شنیدن این خبر که پرنده ها کنترل بالشون رو از دست دادن و دچار حادثه شدن و یا با کمک چتر نجات فرود اومدن خیلی متنفرم . همین مورد در طول سال گذشته برای چند تن از دوستانم اتفاق افتاده ، بطوری که وقتی در شرایط ترمال قوی پرواز میکردند دچار فروریختگی اساسی بال شده و صدمه دیده اند . از دو سال پیش که من دچار یک تو زدگی ( فروریختگی ) اساسی شده و مصدوم شدم ، شروع کردم به پرس و جو و تحقیق از تعدادی خلبان حرفه ای و بنام ، برای اینکه بهتر بفهمم چه اتفاقی برایم افتاده و آنچه را که میتونستم انجام بدم ولی انجامش ندادم . از آنچه که بدست آوردم معتقدم که تمامی خلبانان پاراگلایدر بایستی برای پرواز حتما در مورد فروریختگی های اساسی اطلاعاتی داشته باشند . کل ماجرا این نیست که وقتی در حال پرواز با بالتون هستید ، اونو خراب کنید ( دچار فرو ریختگی کنید ) و ببینید که چه اتفاقی می افته ، در شرایطی که خلبانان حرفه ای در حال پرواز ، بالشون رو دچار فرو ریختگی میکنند ، هیچگاه این شرایط شبیه شرایط فرو ریختگی واقعی نیست . چون زمانی که خلبان مانوری رو انجام میده ، خلبان از هر لحاظ هم برای انجام مانور وهم برای مهار ( ریکاوری ) آن آماده است ، یعنی در حال انجام مانور ، هم شرایط فرو ریختگی و هم شرایط مهار ( ریکاوری ) برای خلبان معلومه ، ولی زمانی که در شرایط هوای ترمیک قوی پرواز میکنیم ، اگر چنانچه بال دچار فرو ریختگی اساسی بشه ، درک صحیح آنچه که اتفاق افتاده و آنچه را که بایستی بطور صحیح انجام بدهیم ، خیلی سخته . شما حتما در شرایط هوای ترمیک قوی پرواز کرده یا بزودی پرواز خواهید کرد ، پس بایستی بتونیددر حق بالتون مادری کنید ، یعنی بایستی بتونید زمانی که بالتون دچار یک فروریختگی اساسی شد ، اونو ریکاوریش کنید . شما بایستی قادر باشید زمانی که در پرواز بالتون دچار مشکل میشه ، در یک لحظه شرایط را و آنچه را که اتفاق افتاده و آنچه را که بایستی انجام دهید ، در یک لحظه برای خودتون تحلیل نمائید . سعی کنید تمامی دوره های آموزشی رو زیر نظر یک مربی شایسته انجام بدهید ، زمانی که در حال پرواز ، بعضی چیزهای نامعلوم و نا متعارف اتفاق می افته ، در اون لحظه توصیه های مربی خیلی با ارزشه و ممکنه باعث نجات جان شما بشه . پس سعی کنید هر وقت که تونستید زیر نظر مربی شایسته تمرین نمائید . این مقاله در حدی است که شما رو وادار کنه که در باره توزدگی و فرو ریختگی های اساسی فکر کنید . همچنین جهت انگیزه دادن به شما که پیگیری کنید که درک کنید و یاد بگیرید مهارتهایی رو که نیاز دارید برای انجام پرواز ایمن و سالم ، و همچنین یاد بگیرید کنترل کنید بالتون رو که دچار فرو ریختگی نشه ، و اونو ریکاوریش کنید زمانی که دچار فرو ریختگی میشه ، بدون اینکه اوضاع و شرایط بوجود اومده رو بدتر کنید .
شرایط ( چگونگی ) :
اغلب برای پرواز در شرایط ترمالهای قوی میشه انتظار اینو داشت که بال دچار توزدکی و فرو ریختکی اساسی بشه . اغلب سایت ها از نظر شرایط آب و هوایی، در طول روز دارای چندین شرایط متفاوت و متغیر برای پرواز میباشند ، اگر شما عموما در شرایط هوای سخت و ترمالهای قوی پرواز نکرده اید ، پس مراقب باشید و نخواهید که به یک باره در آن غوطه ور شوید ، واقرار کنید که شما با مهارتهای پرواز ایمن متولد نشده اید . پس با صرف مقداری زمان اضافی در شرایط معتدل ( ترمالهای نرم صبح ها و عصر ها ) پرواز کنید ، و کم کم دامنه تکان خوردنها و مهارتتان را توسعه بدهید . به یاد داشته باشید که یک مقدار تواضع و فروتنی ممکنه جان شما رو نجات بده ، پس تصمیم خودتان رو بگیرید .
جلو گیری ( ممانعت ) :
بهتره که بدونید در ۹۹٪ موارد ، قبل از ایجاد یک توزدگی و فروریختگی اساسی ، میتوان از اون جلوگیری کرد .
وزن خلبان ( وزن زیر بال ) :
دقت کنید که آیا وزن شما در محدوده مجاز وزن طراحی بالتون هست یا نه ؟ آیا وزن شما در محدوده مجاز وزن بالتون ، نزدیک حد پایین وزن هست یا حد بالا ؟ بالهایی که وزن خلبان آن نزدیک به وزن مینیموم و یا کمتر از وزن مینیموم میباشد ، مستعدتر است برای توزدگی و فروریختگی نسبت به بالهایی که وزن خلبان آن نزدیک به وزن ماکزیموم است . برای خلبانانی که وزنشون نزدیک وزن مینیموم بالشون هست ،حمل آب و سایر اشیاء به عنوان بالاست، به عنوان یک پیشنهاد است ، اما خود اون موجب بروز اشکالاتی در زمان تیک آف و لند میباشد . زمانی که وزن خلبان به وزن مینیموم بال نزدیک تر است ، بال در حالت استال و اسپین و اسپیرال آهسته تر و نرمتر عمل میکند ، که اغلب ریکاوری این بال پس از توزدگی و فروریختگی به آهستگی و با صرف وقت بیشتری انجام میشود . پس بهتره که در ابتدا از انجام مانورهای استال واسپین و اسپیرال با بالی که وزن شما بالای وزن متوسط بال و نزدیک به وزن ماکزیموم بال میباشد، اجتناب کنید . آگاهی وهشدار : بدترین چیز اونیه که ، زمانی دچار توزدگی و فروریختگی اساسی بشیم که ذهنا آمادگی اون رو نداشته باشیم . بهترین روش اونه که در تمام طول مدت پرواز ذهنا و جسما آماده مقابله با یک توزدگی و فروریختگی اساسی باشیم . فکر کردن به خطر جمع شدگی بال در طول پرواز ، یعنی یک قدم جلوتر و نزدیکتر به عکس العمل لازم ، پس بدین ترتیب شما میتونید از پرواز ایمن لذت ببرید .
خلبانی فعال :
همواره از بریک ها تون جهت حس کردن ، پیش بینی کردن و جلوگیری کردن از یک فروریختگی قبل از اتفاق افتاندن آن ، استفاده کنید در طول پرواز با حفظ فشار لازم و معین در بریک ها در یک حالت ثابت ( ثابت از نظر فشار نه میزان کشش طول بریک ها ) فشار داخلی بال رو داشته باشید ، با افزایش و یا کاهش فشار و یا میزان کشش در هر یک و یا در هر دو بریک ، با شل کردن بریک سفت شده و سفت کردن بریک شل شده ، همیشه فشار داخل بال را ثابت نگه میداریم ، در این حالت امکان دارد که دستها و اندازه کشیده شدن طول بریک ها به یک اندازه نباشد . واکنش سریع شما به تغییرات فشار بال ، میزان خلبانی فعال شمارو نشان میدهد ، که این عمل میتواند از خیلی فرو ریختگی ها جلوگیری نماید . بعضی از خلبانان معتقتدند که هر کسی قادره خلبانی فعال داشته باشه فقط به خاطر پیوسته احساس کردن حرکات بال توسط بریک ها . بعضی دیگر از خلبانان عقیده دارند که علاوه بر آن ، خلبان فعال با زود به زود و پیوسته نگاه کردن به بالش اونو چک کنه و ببینه که چه اتفاقی می افته. در هر صورت شما چه به بالتون نگاه کنید و چه نگاه نکنید ، این کل داستان نیست ،این فقط نقطه شروعی برای شماست که تمرین کنید و بدست آورید دانش و تکنیک های خلبانی فعال را .
اعمال(جابجایی) وزن :
بعضی از خلبانان در طول پرواز اونقدر ریلکس و راحت میشن که فراموش می کنن جابجایی وزن در هارنس یکی از بخش های مهم خلبانی فعال است . اجازه ندهید که تکانها و اغتشاشات هوایی شما را مثل گونی سیب زمینی به این طرف و آن طرف بندازه . همونطوری که هارنس شما به چپ و راست می غلطه ،شما هم پایین تنه تون رو به چپ و راست بغلطونید بطورِِی که بالا تنه تون رو تثبیت کنید ، و وزنتون رو زیر هر دو کارابین توزیع کنید . من با اکثر خلبانانی که پرواز ترمیک انجام میدن مذاکره کردم ، اونا بند های شل تر هارنس را ترجیح میدهند ، اونها بهتر میتونن احساس کنند که بالشون در چه حالیه ، و اونها فضای بیشتری را برای جابجایی وزنشون دارند . بعضی از بالها به هارنس با پهنای معینی احتیاج دارند ، همانند آنچه که در دفترچه بال توصیه شده است ، لطفأ قبل از اینکه بخواهید هارنس تون رو تغییر بدید در باره خصوصیات بالتون مطالعه کنید . در ابتدا ممکنه خیلی سخت باشه توزیع کردن ایمن وزن در هارنس شل نسبت به هارنس سفت ، شل کردن بندهای هارنس را رفته رفته و بتدریج از پروازی به پرواز دیگر ، بیشتر کنید . من هرگز از هیچ خلبانی نشنیده ام که کسی از هارنس بسته و یا حتی از یک هارنس شل به بیرون افتاده باشه . اگر شل کردن هارنس رو مورد توجه قرار دهید و اونو امتحان کنید ، حتمأ آن را انتخاب خواهید کرد .
پرواز متعارف :
فروریختگی ها اغلب نزدیک ترمالها اتفاق می افتند ، اما این به اون معنی نیست که شما هر وقت که ترمال کار میکنید دچار اون بشید . اکثر فروریختگی ها اساسی در زمان پرواز مستقیم ونرمال نیز روی میدهد .زمانیکه شما درون ترمال میچرخید نیمه بالتون که در قسمت داخلی چرخش میباشد دارای فشار زیادی است و این طرف خیلی بعید است که خراب بشه .نیمه بال که در قسمت بیرونی چرخش میباشد ،ممکنه خراب بشه اما بعید که اون یک فروریختگی اساسی باشه و معمولا اون خرابی درست شدنی است . پس برای اجتناب از فروریختگی های اساسی در داخل ترمال بهتره تا جایی که ممکنه کار کنید، ” بچرخ والا چرخونده میشی ” . در چرخشهای داخل ترمال وزنتون رو کاملا بطرف بال داخل چرخش بیندازید که این باعث میشه اون سمت بالتون کاملا پر فشار باشه ، حالا سمت بیرونی بالتون رو با خلبانی فعال کنترول کنید . و زمانی که شما در هوای ترمیک مستقیم پرواز می کنید ، آگاه باشید که احتمال فروریختگی های اساسی افزایش مییابد .
مدیریت فروریخگی های اساسی :
این خوبه که تا این جای مطلب شما مهارت پیدا کرده اید در تمرینهای جلوگیری و ممانعت ، اما این فقط ۱/۰ ٪ قضیه فروریختگی های اساسی است . بعضی از خلبانان در هنگام فروریختگی های اساسی اشتباه میکنند ، که این موجب بدتر شدن موضوع میشود . اجازه بدید نظری کنیم به آنچه که بایستی از آن اجتناب کنیم و آنچه را که بایستی مورد توجه قرار دهیم . در ابتدا باید بدونیم که تفاوت بین یک فروریختگی اساسی و فروریختگی غیر اساسی چیست . اون تماما وابسته است به بال و وزن زیر بال . بال شما رفتارهای خودش رو داره ، اگر شما مایلید که پرواز کنید در شرایط ترمیک قوی ، شما احتیاج دارید که یاد بگیرید که رفتار بالتون پس از هر نوع فروریختگی ( بزرگ و کوچک ) چگونه است ، تفاوت رفتارهای بالتون راحتمأ مقایسه کنید . هر نوع بال برای هر حرکتی ، یک مرز و آستانه ای دارد ، آنها را بشناسید . فروریختگی های کوچک ، قابل درست شدن هستند ، فروریختگی های بزرگ و اساسی این قابلیت را ندارند . معنی کلمه ” درست شدنی ” چیست ؟ در هنگام فروریختگی ها همواره در ابتدا بایستی بتوانیم بال رو با اون قسمتی که سالم مونده ، کنترل و مهار کنیم ، سپس سعی کنیم قسمت فروریخته را اصلاح نمائیم . هیچگاه روی قسمت فروریخته بال تمرکز نکنید ، مگر بعد از اینکه تونستید قسمت سالم باقی مانده بال رو کنترول و هدایت کنید . اینکه اول کنترل کنیم ، بعد اصلاح ، روش خوبیه ، ولی بایستی بدونیم که کنترل و هدایت بال با قسمت سالم باقی مانده پس از فروریختگی ها دارای محدودیت هایی است ، و بایستی از خطری که هست اجتناب کنید . این درست اونجایی است که اکثر خلبانان را دچار دردسر و زحمت میکنه . یک فروریختگی درست شدنی است که شما بتونید بالتون رو کنترول کنید توسط جابجایی وزن و بریک ها. بعضی از مواقع این کار ممکن نیست .
بعد از یک فروریختگی های اساسی ،فقط یک قسمت کوچکی از بالتون سالم مونده و پرواز میکنه ، که این بخش کوچک بال اغلب و یقینأ بلافاصله ، به جلو و زیر وزنتان شیرجه خواهد کرد و ممکنه که بال بخواهد که وارد اسپیرال بشه .
شما باید همانند تمامی فروریختگی ها ، بلافاصله وزنتون رو جابجا کنید به سمت قسمت سالم بال ، این بایستی و میتونه بصورت غیر ارادی انجام بشه ، در همون لحظه نیز کمی فشار قسمت سالم بال را اضافه میکنیم تا بتونیم قسمت سالم بال رو کنترل و هدایت کنیم . خیلی باید دقت کرد ، چون اون قسمت کوچکی از بال که در حال پروازه ، یک نقطه استال زودرسی داره (با اعمال کوچکترین بریک اضافی به استال می افتد) ، در این شرایط بال خیلی مستعده برای افتادن به استال ،چیزی که در این حالت به نمایش در خواهد آورد ، شبیه یک اسپین منفی است . بعضی از خلبانان میگویند شما قبل از افتادن بالتون به این حالت میتونید توسط فشار بریک ها ، از اون مطلع شوید ، در این حالت فشار بریک ناگهان خالی میشه ، که تشخیص این خیلی سخته ، نگاه کردن به بال ممکن کمکتون کنه . اگر چنانچه نمیتونید بالتون رو در اون لحظه کنترل کنید ، بهترین توصیه این میتونه باشه که به همین سادگی بپذیرید که جهت اصلاح بالتون هیچ کاری انجام ندید تا زمانی که بتونید بالتون رو بدون هیچگونه ریسک در استال و اسپین منفی کنترل کنید.
هیچکس نمیتونه این تصمیم رو براتون بگیره ، اگر شما میتونید بالتون رو با ایمنی کنترل کنید ، پس بکنید، اگر شما نمیتونید ، پس نکنید .
پس چه چیز دیگرِی میتونیم انجام بدیم ؟
اجازه بدید که بالتون پرواز کنه ، اگر چنانچه که میخواد پرواز کنه . عکس العمل بالها متفاوت است ، اکثر بالهای غیر مسابقه ای طراحی شده اند که خودشون رو اصلاح کرده و به پرواز در آیند حتی بعد از بزرگترین فروریختگی ها .پس زمانی که این اتفاق می افته شما میتونید دوباره هدایت بالتون رو بدست آورید . بهترین توصیه ای که من از آقای ” رابی ویتال ” بدست آوردم اینه که : ” اگر چنانچه بدرستی نتونید بشناسید که بالتون در حال انجام چیه ، بهتره دستهاتون رو بالا ببرید ( بریک ها رو صفر کنید ) و نگاه کنید به بالتون و منتظر باشید تا زمانی که بدرستی دریابید که بالتون در حال انجام چه کاریه ، قبل از آنکه سعی در اعمال نیروی اصلاح کننده داشته باشید ” . و یا ممکنه شما بهتر از این روش رو برای بالتون سراغ داشته باشید .
این کاملا واضح است که ریکاوری ( بازیابی ) بال از فروریختگی های اساسی به ارتفاع زیادی نیاز داره ، همواره دو نکته را به خاطر داشته باشید ” آگاهی ” و ” پرواز متعارف ” . همواره در تمام طول پرواز از ارتفاعتون که چقدر بالای زمین هستید با خبر باشید ، قبل از اینکه فروریختگی اتفاق بیفته . آنهایی که فروریختگی اساسی داشته و صدمه دیده اند اغلب در شرایط ترمیک و هوای توربولانس خیلی نزدیک زمین پرواز میکنند . ” آماده باشید جهت کشیدن و انداختن چتر کمکی اگر چنانچه لازم باشه ” .
چطور خواهید دانست که شما نیاز به کشیدن کمکی خود دارید. من فکر نمیکنم کسی بتونه این سئوال شما رو جواب بده . شما هم نمیتونید پیشگویی کنید یاتصور کنید تمام تکان های غیر طبیعی بال را که در پیش خواهید داشت . بعضی ها کسانی را که از کمکی استفاده کرده باشند ، مسخره میکنند ، اشتباه نکنید . قبل از اینکه شما در هوا دچار یک مشکلی بشید با مربی و یا هر فرد دیگر قابل اعتمادی که دارید صحبت کنید و بدونید که بایستی چه کار کنید . آگاه و مواظب باشید از ارتفاعی که زیر آن ارتفاع در هنگام فروریختگی بال ، زمانی را برای آنالیز ،فکر کردن وتصمیم گیری و عکس العمل ندارید .
من امیدوارم این این افکار متفاوت زمینه ساز بعضی از بحث ها و مذاکرات باشه که سرانجام کمک کنه به ما که دوری کنیم از بعضی مشکلات . ممکنه ما پرواز کنیم برای سال های طولانی و هرگز دچار فروریختگی اساسی نشیم.
نویسنده : پائول کلموند
مترجم : حسین آرادی
منبع : tabrizparagliding.ir